Testament wzajemny małżonków – wzór i najważniejsze zasady

Testament wzajemny małżonków to prosty sposób na uporządkowanie spraw spadkowych między partnerami. Polega na tym, że małżonkowie w jednym dokumencie powołują się nawzajem do spadku po sobie, zazwyczaj do całego majątku. Dzięki temu można w prosty sposób zabezpieczyć finansowo współmałżonka i ograniczyć ryzyko konfliktów spadkowych z dalszą rodziną.

Aby testament wzajemny był ważny, musi spełniać wymogi formalne zwykłego testamentu własnoręcznego. Oznacza to, że każdy z małżonków musi własnoręcznie napisać i podpisać swoją część oświadczenia. Nie wystarczy sam wydruk – dokument powinien być przepisany ręcznie przez spadkodawcę. Należy też wyraźnie oznaczyć datę i miejsce sporządzenia, a treść powinna jasno wskazywać, kto jest powołany do dziedziczenia po śmierci każdego z małżonków.

Wzór testamentu wzajemnego małżonków powinien zawierać przede wszystkim: dokładne dane małżonków (imię, nazwisko, PESEL, adres), jednoznaczne oświadczenie, że jest to testament, wskazanie, że małżonkowie powołują się nawzajem do całości (lub określonej części) spadku, a także ewentualne postanowienia dotyczące dziedziczenia po śmierci obojga małżonków (np. kto dziedziczy w dalszej kolejności).

Warto też dodać klauzule porządkujące, np. dotyczące rozliczenia darowizn, zapisów na rzecz dzieci czy sposobu podziału majątku po śmierci drugiego z małżonków. Przejrzysty i jednoznaczny testament wzajemny ułatwia spadkobiercom załatwienie formalności w sądzie lub u notariusza i zmniejsza ryzyko sporów. Poniżej znajdziesz gotowy szablon dokumentu, który możesz wykorzystać jako punkt wyjścia (pamiętaj jednak, że nie zastępuje on indywidualnej porady prawnej).

Testament wzajemny małżonków

Niniejszy wzór przedstawia przykładową treść testamentu wzajemnego małżonków, sporządzonego w formie testamentu własnoręcznego.

§ 1. Dane małżonków

1. Ja, ……………………………………………………………………………, PESEL: …………………….., zamieszkały(a) w …………………………………………………………………………………………………….., oświadczam, że pozostaję w związku małżeńskim z:

2. Ja, ……………………………………………………………………………, PESEL: …………………….., zamieszkały(a) w …………………………………………………………………………………………………….., oświadczam, że pozostaję w związku małżeńskim z wyżej wskazanym/-ą małżonkiem/-ą.

§ 2. Oświadczenia wspólne

1. Oświadczamy, że niniejszy dokument stanowi nasz testament wzajemny, wyrażający ostatnią wolę każdego z nas.

2. Sporządzamy go dobrowolnie, w pełni świadomie, bez przymusu oraz w stanie umożliwiającym swobodne i rozważne powzięcie decyzji.

§ 3. Powołanie do spadku

1. Ja, ……………………………………………………………………………, powołuję mojego małżonka …………………………………………………………………………… jako jedynego spadkobiercę do całości mojego spadku.

2. Ja, ……………………………………………………………………………, powołuję mojego małżonka …………………………………………………………………………… jako jedynego spadkobiercę do całości mojego spadku.

3. W przypadku jednoczesnej śmierci obojga małżonków lub śmierci w krótkich odstępach czasu, skutkującej brakiem możliwości dziedziczenia jednego po drugim, powołujemy do spadku po nas wspólnie następujące osoby:

………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….

§ 4. Dodatkowe postanowienia

1. Postanawiamy, że darowizny dokonane za naszego życia na rzecz naszych zstępnych mają (nie mają) zostać zaliczone na poczet należnych im udziałów spadkowych.

2. Zastrzegamy, że małżonek przeżywający może swobodnie rozporządzać majątkiem wchodzącym w skład spadku po zmarłym małżonku, w tym sprzedawać go, darować oraz obciążać, bez potrzeby uzyskiwania zgody przyszłych spadkobierców.

3. Wszelkie wcześniejsze testamenty przez nas sporządzone uważamy za odwołane w całości.

§ 5. Postanowienia końcowe

Miejscowość: …………………………………………………………………, dnia: ………….. / ………….. / ……………….. r.

Podpis pierwszego małżonka	Podpis drugiego małżonka
………………………………………………………	………………………………………………………

Informacja

Niniejszy wzór ma charakter poglądowy i nie zastępuje porady radcy prawnego lub adwokata. Przed podpisaniem testamentu warto omówić treść dokumentu ze specjalistą, zwłaszcza przy skomplikowanej sytuacji rodzinnej lub majątkowej.

Wzór wygenerowano dnia: 29 kwietnia 2025 r.

Strona 1

Jak korzystać z wzoru testamentu wzajemnego małżonków

Wzór powyżej został przygotowany tak, aby większość małżonków mogła go samodzielnie wypełnić. Najważniejsze jest czytelne wpisanie danych osobowych (imię, nazwisko, PESEL, adres) oraz dokładne oznaczenie małżonka powołanego do dziedziczenia. Puste miejsca należy uzupełnić ręcznie, długopisem, bez skrótów utrudniających identyfikację osób.

Kluczowa zasada: aby testament własnoręczny był ważny, każdy z małżonków musi własnoręcznie napisać i podpisać swoją część. Najbezpieczniej jest przepisać cały tekst osobno przez każdego z małżonków (np. w dwóch identycznych egzemplarzach), zamiast ograniczać się wyłącznie do podpisu na wydruku.

Co można zmodyfikować w treści testamentu

Wzór przewiduje powołanie małżonka do całości spadku. Możesz to zmienić, np. wskazując, że małżonek dziedziczy tylko część majątku, a pozostała część przypada dzieciom. W takim przypadku należy wyraźnie określić ułamkowe udziały (np. „małżonek do 1/2 spadku, dzieci po 1/4”). Niedokładne określenie udziałów może prowadzić do sporów, dlatego warto trzymać się prostych proporcji.

Można też modyfikować § 4 dotyczący darowizn i swobody dysponowania majątkiem. Jeżeli małżonkowie chcą ograniczyć prawo do sprzedaży określonych składników (np. domu rodzinnego), powinni wpisać to wprost, używając jasnych i jednoznacznych sformułowań.

Postanowienia o dziedziczeniu po śmierci obojga małżonków

Szczególnie istotny jest fragment dotyczący sytuacji, w której małżonkowie umrą w krótkim odstępie czasu lub jednocześnie. To właśnie tam wpisuje się osoby, które mają dziedziczyć w dalszej kolejności – zazwyczaj dzieci, wnuki lub inne bliskie osoby. Warto podać nie tylko imię i nazwisko, ale także numer PESEL lub stopień pokrewieństwa, aby uniknąć wątpliwości, o kogo chodzi.

Jeśli małżonkowie chcą uwzględnić więcej osób (np. dzieci z poprzednich związków), powinni to zrobić w sposób uporządkowany, przydzielając im odpowiednie udziały w spadku. W sytuacjach bardziej skomplikowanych (np. konflikty rodzinne, wysoki majątek, firmy rodzinne) dobrze jest skonsultować treść testamentu z prawnikiem.

Na co szczególnie uważać przy sporządzaniu testamentu

Po pierwsze, data i miejsce sporządzenia testamentu powinny być zawsze wpisane. Ułatwia to ocenę, który dokument jest najnowszy, jeśli sporządzono kilka testamentów. Po drugie, unikaj dopisków po czasie – każde późniejsze poprawki mogą być kwestionowane. Lepiej sporządzić nowy testament, niż „poprawiać” istniejący.

Po trzecie, testament warto przechowywać w bezpiecznym miejscu i poinformować zaufaną osobę, gdzie się znajduje. Można też skorzystać z notarialnego Rejestru Testamentów. Dobrze przygotowany testament wzajemny małżonków to nie tylko dokument prawny, ale także realna pomoc dla rodziny w trudnym momencie po śmierci bliskiej osoby.